Ελλάδα: Οι πολυεθνικές εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου που εισβάλλουν είναι η Chevron-Helleniq Energy και η ExxonMobil
Η προσπάθεια των πετρελαϊκών εταιρειών για την κατάκτηση της, προς το παρόν ανέπαφης, ελληνικής επικράτειας δεν γνωρίζει σταματημό. Την παραμονή της 15ης Αυγούστου, ενώ η τουριστική περίοδος βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη, η κρατική Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων Α.Ε. (ΕΔΕΥΕΠ) δημοσίευσε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης την προκήρυξη για την έρευνα και την επεξεργασία σεισμικών δεδομένων στις θαλάσσιες περιοχές της δυτικής και νότιας Ελλάδας. Η προκήρυξη άνοιξε έτσι το δρόμο για νέες παραχωρήσεις, οι οποίες προστίθενται στα τετραγωνικά χιλιόμετρα που έχουν ήδη παραχωρηθεί στις πολυεθνικές εταιρείες ορυκτών καυσίμων.
Τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους είχε υπογραφεί η συμφωνία μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της κοινοπραξίας Chevron – Helleniq Energy για την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στις θαλάσσιες περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης, αυξάνοντας από περίπου 48.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα σε 94.000, σχεδόν το διπλάσιο, τη θαλάσσια έκταση που έχει παραχωρηθεί στον όμιλο.
Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΔΡΑΣΗΣ που παρέχεται στις εταιρείες αποδεικνύεται επίσης από τον τρόπο με τον οποίο κινούνται στο «σκακιέρα» των παραχωρήσεων στις οποίες ετοιμάζονται να ξεκινήσουν τις δραστηριότητές τους. Στις αρχές του καλοκαιριού, η ExxonMobil, ενώ υπογράφει συμφωνία για την απόκτηση μεριδίου 60% στο βορειοδυτικό Ιόνιο Πέλαγος με την ισραηλινή Energean και την ελληνική Helleniq Energy, ανακοίνωσε την πρόθεσή της να εγκαταλείψει το υπεράκτιο «μπλοκ» δυτικά της Κρήτης. Οι λόγοι της αποχώρησης δεν έχουν γίνει γνωστοί, αλλά ορισμένα άρθρα του τοπικού Τύπου έχουν υπονοήσει ότι η εταιρεία προτιμά να επικεντρωθεί σε περιοχές όπου έχουν ολοκληρωθεί οι σεισμικές έρευνες και όλα είναι έτοιμα για τις διερευνητικές γεωτρήσεις.
Οι περιοχές δυτικά και νότια της Κρήτης, από την άλλη, αφορούν εξαιρετικά βαθιά νερά, παράγοντας που καθιστά το εγχείρημα πολύπλοκο και ιδιαίτερα δαπανηρό, πράγμα που επί του παρόντος αποτελεί το μοναδικό αποτρεπτικό παράγοντα για τα σχέδια εξόρυξης. Συγκεκριμένα, επιστήμονες, περιβαλλοντικές οργανώσεις και ακτιβιστές έχουν εκφράσει την ανησυχία τους για τη θάλασσα της νότιας Κρήτη και της Γαύδου. Κάτω από αυτά τα κρυστάλλινα νερά, οι γεωτρήσεις θα έβλαπταν ανεπανόρθωτα την ευαίσθητη Ελληνική Τάφρο, έναν υποθαλάσσιο σχηματισμό με φαράγγια βάθους άνω των 5 χλμ. και έναν από τους σημαντικότερους οικοτόπους στην Ευρώπη για την αναπαραγωγή της φάλαινας φυσητήρας και του ζιφιού (ραμφοφάλαινα Ziphius cavirostris).
ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΟΛΛΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ που έχουν δείξει τις καταστροφικές επιπτώσεις που έχουν στα θαλάσσια θηλαστικά ακόμη και οι σεισμικές έρευνες. Τα κανόνια πεπιεσμένου αέρα που χρησιμοποιούνται για τη χαρτογράφηση του βυθού παράγουν παλμικούς ήχους υψηλής έντασης, διαταράσσοντας τα ακουστικά όργανα που χρησιμοποιούν όλα τα κητοειδή για σημαντικές ζωτικές λειτουργίες, όπως η επικοινωνία, ο προσανατολισμός ή ο εντοπισμός των θηραμάτων.
ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ Η ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ της περιοχής, η οποία φιλοξενεί επίσης δελφίνια, θαλάσσιες χελώνες, μεσογειακές φώκιες και άλλα απειλούμενα είδη, ως IMMA (Σημαντική Περιοχή για τα Θαλάσσια Θηλαστικά) για να σταματήσει ο πυρετός των υδρογονανθράκων, ενώ οι παραχωρήσεις στην Ελλάδα δεν έκαναν καμία εξαίρεση ούτε για τα φυσικά καταφύγια. Αυτό αποδεικνύεται από την ομάδα ερευνητικής δημοσιογραφίας Reporters United, η οποία δημοσίευσε πρόσφατα έναν φάκελο και έναν διαδραστικό χάρτη που δείχνουν πώς τα οικόπεδα που προορίζονται για εξορυκτική δραστηριότητα εισβάλλουν συστηματικά στις προστατευόμενες περιοχές.
Η ΕΡΕΥΝΑ, η οποία αποτελεί τμήμα της διασυνοριακής έρευνας «Fueling Ecocide» που συντονίζεται από το διεθνές δίκτυο EIC (European Investigative Collaborations), αποκαλύπτει ότι οι περιοχές που πλήττονται περισσότερο από τη δραστηριότητα των κοιτασμάτων αναγνωρίζονται από τη Διεθνή Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN) ως κρίσιμες για τα θαλάσσια θηλαστικά.
Ο ΧΑΡΤΗΣ ΔΕΙΧΝΕΙ ότι, από τα 112.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα που έχουν παραχωρηθεί για εξορυκτική δραστηριότητα σε ελληνικές χερσαίες και υδάτινες περιοχές, τα 22.000 αφορούν προστατευόμενες περιοχές. Από αυτές, το 75% είναι περιοχές IMMA, στις οποίες προστίθενται 3 υγρότοποι της Σύμβασης Ραμσάρ, 59 περιοχές του Δικτύου Natura 2000, 50 καταφύγια άγριας πανίδας και 6 εθνικά πάρκα. Η Κρήτη είναι το νησί που επηρεάζεται περισσότερο από αυτές τις επικαλύψεις, οι οποίες αφορούν 3.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα, το 16% της επικράτειάς της, δηλαδή σχεδόν ολόκληρη την περιοχή που έχει παραχωρηθεί.
«Είναι πολύ σημαντικό για μας να υπάρχει πρόσβαση όχι μόνο στα συμπεράσματα της έρευνας, αλλά και στα δεδομένα. Γι’ αυτό δημιουργήσαμε μια διαδραστική πλατφόρμα από την οποία ο καθένας μπορεί να αντλήσει πληροφορίες για τις διάφορες περιοχές», εξηγεί η Δάφνη Καραβόλα, συντάκτρια της έρευνας μαζί με την Εβελίνα Μάνου, η οποία προσθέτει: «Το πρώτο αποτέλεσμα της έρευνάς μας ήταν η διαπίστωση της έλλειψης διαφάνειας εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης όσον αφορά την πραγματική έκταση των περιοχών που έχουν ανατεθεί στις πετρελαϊκές εταιρείες».
Οι δημοσιογράφοι τόνισαν ότι η εικόνα που προκύπτει από τη χαρτογράφηση έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τους ευρωπαϊκούς στόχους για την απανθρακοποίηση, όπως αυτοί που διατυπώνονται στη Συνθήκη για την Ανοικτή Θάλασσα (BBNJ), η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους, η οποία προβλέπει αυστηρή παρακολούθηση των εξορυκτικών δραστηριοτήτων και ορίζει ως απαγορευμένες ζώνες τις Προστατευόμενες Θαλάσσιες Περιοχές (AMP), οι οποίες θα πρέπει να επεκτείνονται ολοένα και περισσότερο, συμβάλλοντας στον παγκόσμιο στόχο της προστασίας του 30% των ωκεανών έως το 2030, όπως προβλέπεται από το Green Deal.
Οι ακτιβιστές του NO OIL CRETE (σ.τ.μ.: Πρωτοβουλία Κρήτης ενάντια στις εξορύξεις υδρογονανθράκων)και του δικτύου Save Greek Seas έχουν επισημάνει την ανάγκη να αντισταθούμε στον έλεγχο της περιοχής από εταιρείες όπως η ExxonMobil, η Chevron και η Energean, η οποία διαχειρίζεται τη μοναδική πλατφόρμα εξόρυξης που λειτουργεί επί του παρόντος στη χώρα, στο βόρειο Αιγαίο, και της οποίας οι στενοί δεσμοί με το Τελ Αβίβ αποτελούν πηγή έντονων αντιδράσεων στη χώρα. «Όλες αυτές οι πολυεθνικές έχουν στο ενεργητικό τους μια μακρά σειρά από καταδίκες για περιβαλλοντική καταστροφή, ασκούν έντονη δραστηριότητα λόμπι για να εμποδίσουν την εφαρμογή κλιματικών πολιτικών και παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα», γράφουν οι ακτιβιστές: «Η εκμετάλλευση υδρογονανθράκων δεν θα προσφέρει καμία προστιθέμενη αξία, αλλά θα οδηγήσει στην κατάρρευση δραστηριοτήτων που ασκούνται εδώ και δεκαετίες, όπως ο τουρισμός και η αλιεία, ενώ θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων», τονίζουν στα μέσα τους στο διαδίκτυο, όπου είναι δυνατή η υπογραφή μιας έκκλησης για την αναστολή των παραχωρήσεων: https://www.change.org/hellenictrenchsos.
01/10/2026
Της Giuditta Pellegrini, από την «il Manifesto»
https://ilmanifesto.it/trivelle-fossili-nel-mare-di-creta-la-ribellione-dellisola-protetta